Протокол қандай тартибни белгилайди?
БМТ Бош Ассамблеяси 1999 йилда қабул қилган қўшимча протокол уни қабул қилган давлатларга нисбатан икки механизмни назарда тутади: шахслар ёки шахслар гуруҳининг Қўмитага ёзма мурожаати, шунингдек оғир ёки мунтазам қоидабузарликлар юзасидан текширув тартиби.
Протокол бўйича мурожаат аноним бўлмаслиги керак. Одатда аввал мамлакат ичидаги мавжуд ҳуқуқий ҳимоя воситаларидан фойдаланиш талаб қилинади; протокол бу талаб учун айрим истисноларни ҳам назарда тутади. Қўмита протоколга иштирокчи бўлмаган давлатга нисбатан бундай мурожаатни қабул қилмайди.
Ўзбекистон бўйича амалдаги ҳолат
Ўзбекистон асосий Конвенциянинг иштирокчиси, аммо БМТнинг шартномавий органлар бўйича расмий маълумотида қўшимча протокол иштирокчиси эмас деб кўрсатилган. Асосий Конвенциядаги мажбуриятлар сақланади; протоколдаги индивидуал шикоят тартиби эса Ўзбекистонга нисбатан қўлланмайди.
Муҳим: миллий органлар ёки судга мурожаат қилиб бўлгач ҳам, айнан шу қўшимча протокол асосида Ўзбекистонга қарши БМТ қўмитасига индивидуал шикоят юбориш имконияти йўқ. Бу хулоса бошқа халқаро тартибларнинг мавжудлиги ҳақида эмас, ушбу протоколнинг қўлланиш доираси ҳақидадир.
Жинс бўйича камситишга учраган деб ҳисоблаган шахс ваколатли органга ёки судга мурожаат қилиши мумкин. Тенг ҳуқуқлар тўғрисидаги қонуннинг 28-моддасига мувофиқ, бундай мурожаатда камситишга учраган шахсдан давлат божи ундирилмайди.
Ҳужжатлар: Қўшимча протокол матни; БМТнинг Ўзбекистон бўйича иштирок ҳолати; тенг ҳуқуқлар тўғрисидаги қонун.