Хорижда яшаётган Ўзбекистон фуқароси никоҳини ўша давлатнинг ваколатли органида ёки Ўзбекистоннинг консуллик муассасасида қайд эттириши мумкин. Қайси тартиб қўлланиши танланган органга, бўлажак эр-хотиннинг фуқаролигига ва никоҳ тузиладиган давлат қонунчилигига боғлиқ.
Консулликда никоҳ тузиш. Никоҳланувчилар ариза беради ва шахсини тасдиқловчи ҳужжатларини тақдим этади. Илгари никоҳда бўлган шахс аввалги никоҳи тугаганини тасдиқловчи ҳужжатни ҳам тайёрлаши керак бўлиши мумкин. Никоҳни қайд этишда эр ва хотин умумий фамилия танлаши ёки ҳар бири ўз фамилиясини сақлаб қолиши мумкин. Ҳужжатларнинг аниқ рўйхати ва қабул тартиби мурожаат қилинадиган консулликда аниқлаштирилади.
Бўлажак турмуш ўртоқ хориж фуқароси бўлса. Ўзбекистон фуқароси билан чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахснинг никоҳини консул қайд этиши учун бундай никоҳ консуллик жойлашган давлат қонунчилигида тан олиниши ёки тегишли халқаро шартнома ва битим қоидаларига мувофиқ бўлиши керак. Шу боис ариза беришдан олдин консулликдан айнан шу давлатда никоҳни қайд этиш имконини текшириш зарур.
Маҳаллий органда никоҳ тузилса. Мазкур давлат органи никоҳда турмаслик ҳақида маълумотнома сўраши мумкин. Ўзбекистон фуқаросига бундай маълумотномани консуллик ўзидаги маълумотлар асосида беради; маълумот етарли бўлмаса, уни Ташқи ишлар вазирлиги орқали Адлия вазирлигидан олади. Хорижда ўша давлат қонунига риоя қилиб тузилган никоҳ, Оила кодексидаги никоҳга монелик қилувчи ҳолатлар бўлмаса, Ўзбекистонда ҳақиқий деб эътироф этилади.
Ҳуқуқий асос — ўзбекча: Ўзбекистон Республикасининг Оила кодекси, 16 ва 235-моддалар; Вазирлар Маҳкамасининг 550-сон қарори, 90–92-бандлар.