Кимларга берилади? Биринчи фарзанд туғилганда нафақа барча аёлларга расмийлаштирилади. Иккинчи фарзанд туғилганда эса аёл фарзанд туғилган пайтда Ижтимоий реестрга киритилган оиланинг аъзоси бўлиши керак. Учинчи ва кейинги фарзандлар учун мазкур бир марталик нафақа тайинланмайди. Агар олдинги фарзанд ўлик туғилган бўлса, кейинги тирик туғилган болани биринчи ёки иккинчи фарзанд сифатида ҳисоблашга оид махсус қоида қўлланади.
Миқдор қандай аниқланади? Фоиз ўзгармаган тақдирда ҳам меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори ошса, нафақанинг сўмдаги суммаси ҳам ўзгаради. Шу сабабли мақолада йиллар давомида ўзгармайдиган қатъий сумма ўрнига 70,3 фоизлик ҳисоблаш қоидасини кўрсатиш мақсадга мувофиқ. Бу тўлов ҳомиладорлик ва туғиш нафақасидан ҳам, кам таъминланган оилаларга ойма-ой бериладиган болалар нафақасидан ҳам алоҳида тўловдир.
Қандай олинади? Фарзанд туғилиши ФҲДЁда қайд этилганда тегишли хизматлар доирасида нафақа ҳуқуқи ахборот тизими орқали текширилиши ва расмийлаштирилиши мумкин. Ота ёки она нафақани олиш учун my.gov.uz орқали ёки «Халқ банки» филиалига мурожаат қилиши мумкин. Бола туғилган кундан бошлаб олти ойлик муддатни ўтказиб юбормаслик керак. Агар нафақа аллақачон ота ёки онадан бирига тўланган бўлса, иккинчи марта тўланмайди. Рад этилганда сабабини текшириш, хусусан фарзандлар кетма-кетлиги ва оиланинг туғилган санадаги реестр мақомини солиштириш лозим.
Ҳуқуқий асослар: Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 23 майдаги 327-сон қарори; 2024 йил 4 мартдаги 110-сон қарор; 2023 йил 20 октябрдаги 550-сон қарор.