Uch yoshgacha bolasi bor xodimni ish beruvchi qachon ishdan bo‘shatishi mumkin?
Uch yoshgacha bolasi bor ayolni yoki shu yoshdagi bolani yolg‘iz tarbiyalayotgan otani (vasiyni) ish beruvchining tashabbusi bilan ishdan bo‘shatishga faqat qonunda ko‘rsatilgan cheklangan asoslar bo‘yicha yo‘l qo‘yiladi.
Mehnat kodeksiga ko‘ra, 3 yoshgacha bolasi bor ayol yoxud 3 yoshgacha bo‘lgan bolani yolg‘iz tarbiyalayotgan ota yoki vasiy bilan mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga ko‘ra faqat quyidagi hollarda bekor qilish mumkin:
- tashkilot yoki uning alohida bo‘linmasi tugatilganda yoxud yakka tartibdagi tadbirkor faoliyati tugaganda;
- xodim mehnat majburiyatlarini muntazam ravishda buzganda;
- xodim mehnat majburiyatlarini bir marta qo‘pol ravishda buzganda.
Bu asoslar Mehnat kodeksining 161-moddasi ikkinchi qismi 1, 4 va 5-bandlarida belgilangan. Masalan, ish beruvchining shtatni qisqartirish niyati ushbu ro‘yxatga kirmaydi. Biroq yuqorida sanab o‘tilgan asoslardan biri ko‘rsatilganining o‘zi etarli emas: mehnat shartnomasini bekor qilishning tegishli qonuniy tartibiga ham rioya qilinishi shart.
Ushbu toifadagi xodim bilan mehnat shartnomasi qonuniy asosda bekor qilinganida uning bola parvarishlash nafaqasini olish huquqi saqlanadi.
Yana bir alohida kafolat bola parvarishlash ta’tilidan qaytgan xodimga tegishli. Bolasi 3 yoshga to‘lguniga qadar bunday ta’tilda bo‘lgan xodimni, ta’tildan chiqqan kundan boshlab 1 yil davomida, malakasi etarli emasligi sababli lavozimiga yoki ishiga noloyiq deb topib, ish beruvchining tashabbusi bilan bo‘shatish mumkin emas. Bu Mehnat kodeksining 161-moddasi ikkinchi qismi 3-bandi bo‘yicha bo‘shatishga oid cheklovdir.
Xodimga ishdan bo‘shatish haqida hujjat taqdim etilsa, unda qaysi huquqiy asos ko‘rsatilganini tekshirish va buyruq nusxasini olish muhim.
Huquqiy asos: O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi, 409-modda va 161-modda ikkinchi qismining 1, 3, 4, 5-bandlari.