Гувоҳномадаги хато кўпинча унинг асосидаги ФҲДЁ далолатнома ёзувини текширишни талаб қилади. Ёзувдаги имловий ноаниқлик, тўлиқ бўлмаган маълумот ёки кейинчалик юз берган ҳуқуқий ўзгариш белгиланган тартибда тузатилади.

Қайси ҳолатларда ёзув ўзгартирилади?

Далолатнома ёзувига ўзгартириш, тузатиш ёки қўшимча киритиш учун ҳуқуқий асос ва уни тасдиқловчи ҳужжатлар бўлиши керак. Масалан, исм ёки фамилиянинг имловий хатоси аниқланса, туғилган жойи ёки санаси тўлиқ ёзилмаган бўлса, оталик белгиланса, фарзандликка олиш расмийлаштирилса ёки тегишли суд қарори қабул қилинса, ёзув қайта кўриб чиқилади.

Шунингдек, фамилия, исм ва ота исмини миллий анъаналарга мувофиқ ёзиш, бола ҳақидаги айрим маълумотларни қонуний асосда ўзгартириш, исм қисқартма ёки эркалатиш шаклида нотўғри қайд этилганини тўғрилаш ҳам қоидаларда назарда тутилган. Ҳар қандай маълумотни фақат хоҳишга кўра алмаштириш мумкин эмас: мурожаат сабаби ва ҳужжатлардаги маълумотлар бир-бирига мувофиқ бўлиши лозим.

Ким ва қаерга мурожаат қилади?

16 ёшга тўлган шахс ўзига тегишли туғилиш, никоҳ тузиш ёки никоҳдан ажралиш ёзувини ўзгартириш учун ариза беради. 16 ёшга тўлмаган бола ҳақидаги туғилганлик ёзуви бўйича ота-онаси ёки қонуний вакиллари мурожаат қилади.

Ўзбекистонда тузилган далолатнома ёзуви бўйича ўзгариш, етарли асос бўлганда ва манфаатдор шахслар ўртасида низо бўлмаганда, ёзув сақланаётган ФҲДЁ органи томонидан киритилади. Ўлим ҳақидаги ёзувни тузатишни марҳумнинг яқин қариндоши ёки меросхўри сўраши мумкин. Вафот этган шахснинг туғилиш, никоҳ ёки ажралиш ёзувларига тузатиш киритишда эса суд қарори талаб этилади.

16 ёшга тўлган шахслар айрим мурожаатларни ЯИДХП орқали ҳам юбориши мумкин. Электрон аризадан кейин ФҲДЁ белгилаган вақтда зарур ҳужжатларни шахсан тақдим этиш талаби сақланади. Агар ўзгартириладиган ёзув хорижда тузилган бўлса, уни ижро этиш тартиби ёзув сақланаётган давлат ва давлатлараро келишувларга боғлиқ.

Муддат ва натижа

Аризага сўралаётган ўзгаришнинг асослилигини тасдиқловчи ҳужжатлар нусхалари илова қилинади. Одатда ФҲДЁ органи аризани 5 иш кунида кўриб чиқади. Зарур ёзувлар ўз вақтида олинмаса ёки бошқа узрли сабаб бўлса, муддат 15 иш кунигача узайтирилиши мумкин. 10 ёшга тўлмаган боланинг исмини ўзгартириш ҳақидаги ариза учун алоҳида 3 иш кунилик муддат белгиланган.

Ўзгариш ёзувнинг ўзига киритилгандан кейин янги маълумотларга мувофиқ ҳужжат расмийлаштирилади. Агар манфаатдор шахслар ўртасида ҳуқуқий низо бўлса ёки ФҲДЁ ўзгартиришни рад этса, масала суд тартибида ҳал қилиниши ёки рад этиш устидан судга шикоят қилиниши мумкин.

Ҳуқуқий асос — ўзбекча: