Агар фақат қоғоз гувоҳнома йўқолган, лекин унинг асосидаги далолатнома ёзуви архивда сақланган бўлса, одатда такрорий гувоҳнома олинади. Ёзувнинг ўзи йўқолгани аниқланса, уни тиклаш тартиби қўлланади. Шу боис мурожаатда аввал ФҲДЁ ва электрон архивда тегишли ёзув бор-йўқлигини аниқлаш муҳим.

Ким мурожаат қилади?

Туғилиш, никоҳ тузиш ва никоҳдан ажралиш ҳақидаги ёзувларни тиклаш учун, қоида тариқасида, ёзув кимга нисбатан тузилган бўлса, ўша шахс ариза беради. 16 ёшгача бўлган бола ҳақидаги туғилиш ёзуви бўйича унинг ота-онаси ёки қонунчиликда кўрсатилган вакиллари мурожаат қилади. Ёзувнинг мавжуд нусхалари йўқолган ҳолатда 16 ёшга тўлган фуқаронинг шахсий аризаси кўриб чиқилади.

Мурожаат фуқаронинг доимий ёки вақтинча рўйхатдан ўтган жойига боғлаб қўйилмайди. Айрим ёзувларни тиклашга аризани ЯИДХП орқали ҳам бериш мумкин. Портал орқали мурожаатдан кейин ФҲДЁ ҳужжатларни олиб келиш вақти ҳақида хабар юборади.

Қандай далиллар керак?

Туғилиш ёзувини тиклашда белгиланган ариза, шахсни тасдиқловчи ҳужжат маълумотлари, ота-онага оид маълумотлар ва туғилишни тасдиқлайдиган бошқа мавжуд ҳужжатлар аҳамиятли бўлади. Никоҳ ёзувини тиклашда эса шахсни тасдиқловчи маълумотлар, мавжуд бўлса фарзандларнинг туғилганлик ҳужжатлари ҳамда никоҳ илгари қайд этилганини кўрсатувчи бошқа далиллар ўрганилади.

ФҲДЁ органи Ягона электрон архивни ўзи текширади ва зарур архив маълумотларини олади. Электрон тизимда мавжуд маълумотни ариза берувчидан қайта талаб қилиш мумкин эмас. Тақдим этилган ва олинган далиллар ёзув илгари мавжуд бўлганини етарлича тасдиқласа, тиклаш ҳақида хулоса тузилади ва тегишли гувоҳнома расмийлаштирилади.

Ўлим ҳақидаги йўқолган далолатнома ёзувини тиклашда суд қарори қўлланади. Бошқа ёзувни тиклаш учун далиллар етарли бўлмаса, ФҲДЁ асосланган рад этиш хулосасини беради; ариза берувчи масалани ҳал қилиш учун судга мурожаат қилиши мумкин. Манфаатдор шахслар ўртасида низо мавжуд бўлса ҳам масала судда кўрилади.

Ариза 15 кун мобайнида кўриб чиқилиши керак. Зарур далилларни олиш кечикса, муддат кўпи билан яна 15 кунга узайтирилиши ва бу ҳақда ариза берувчига хабар қилиниши мумкин. Ёзувни тиклаганлик учун қонунчиликда белгиланган давлат божи ундирилади.

Ҳуқуқий асос — ўзбекча: