Agar faqat qog‘oz guvohnoma yo‘qolgan, lekin uning asosidagi dalolatnoma yozuvi arxivda saqlangan bo‘lsa, odatda takroriy guvohnoma olinadi. Yozuvning o‘zi yo‘qolgani aniqlansa, uni tiklash tartibi qo‘llanadi. Shu bois murojaatda avval FHDYo va elektron arxivda tegishli yozuv bor-yo‘qligini aniqlash muhim.
Kim murojaat qiladi?
Tug‘ilish, nikoh tuzish va nikohdan ajralish haqidagi yozuvlarni tiklash uchun, qoida tariqasida, yozuv kimga nisbatan tuzilgan bo‘lsa, o‘sha shaxs ariza beradi. 16 yoshgacha bo‘lgan bola haqidagi tug‘ilish yozuvi bo‘yicha uning ota-onasi yoki qonunchilikda ko‘rsatilgan vakillari murojaat qiladi. Yozuvning mavjud nusxalari yo‘qolgan holatda 16 yoshga to‘lgan fuqaroning shaxsiy arizasi ko‘rib chiqiladi.
Murojaat fuqaroning doimiy yoki vaqtincha ro‘yxatdan o‘tgan joyiga bog‘lab qo‘yilmaydi. Ayrim yozuvlarni tiklashga arizani YaIDXP orqali ham berish mumkin. Portal orqali murojaatdan keyin FHDYo hujjatlarni olib kelish vaqti haqida xabar yuboradi.
Qanday dalillar kerak?
Tug‘ilish yozuvini tiklashda belgilangan ariza, shaxsni tasdiqlovchi hujjat ma’lumotlari, ota-onaga oid ma’lumotlar va tug‘ilishni tasdiqlaydigan boshqa mavjud hujjatlar ahamiyatli bo‘ladi. Nikoh yozuvini tiklashda esa shaxsni tasdiqlovchi ma’lumotlar, mavjud bo‘lsa farzandlarning tug‘ilganlik hujjatlari hamda nikoh ilgari qayd etilganini ko‘rsatuvchi boshqa dalillar o‘rganiladi.
FHDYo organi Yagona elektron arxivni o‘zi tekshiradi va zarur arxiv ma’lumotlarini oladi. Elektron tizimda mavjud ma’lumotni ariza beruvchidan qayta talab qilish mumkin emas. Taqdim etilgan va olingan dalillar yozuv ilgari mavjud bo‘lganini etarlicha tasdiqlasa, tiklash haqida xulosa tuziladi va tegishli guvohnoma rasmiylashtiriladi.
O‘lim haqidagi yo‘qolgan dalolatnoma yozuvini tiklashda sud qarori qo‘llanadi. Boshqa yozuvni tiklash uchun dalillar etarli bo‘lmasa, FHDYo asoslangan rad etish xulosasini beradi; ariza beruvchi masalani hal qilish uchun sudga murojaat qilishi mumkin. Manfaatdor shaxslar o‘rtasida nizo mavjud bo‘lsa ham masala sudda ko‘riladi.
Ariza 15 kun mobaynida ko‘rib chiqilishi kerak. Zarur dalillarni olish kechiksa, muddat ko‘pi bilan yana 15 kunga uzaytirilishi va bu haqda ariza beruvchiga xabar qilinishi mumkin. Yozuvni tiklaganlik uchun qonunchilikda belgilangan davlat boji undiriladi.
Huquqiy asos — o‘zbekcha:
- O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi, 230–232-moddalar;
- Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20 oktyabrdagi 550-son qarori bilan tasdiqlangan Qoidalar, 126–137-bandlar.