
Одатдаги алимент бола таъминотининг асосий шаклидир. Бироқ бола оғир шикастланса, касал бўлса ёки бошқа фавқулодда ҳолат юз берса, зарур қўшимча харажатларда ота-онанинг иштирок этиши масаласи ҳам юзага келади.
Оила кодексига мувофиқ, ота-она фавқулодда ҳолатлар туфайли боланинг таъминоти учун зарур бўлган қўшимча харажатларда иштирок этиши шарт. Қонунда бундай ҳолатларга боланинг оғир шикастланиши, касал бўлиши ва бошқа шунга ўхшаш вазиятлар мисол қилиб келтирилган.
Қўшимча харажат масаласини одатдаги ойлик алимент билан адаштирмаслик керак. Ойлик алимент боланинг мунтазам таъминотига қаратилган. Қўшимча харажат эса муайян фавқулодда вазият сабаб пайдо бўлган аниқ зарурат билан боғлиқ. Масалан, болани даволаш билан боғлиқ харажат талаби қўйилса, айнан қандай ёрдам зарурлиги ва унинг қиймати асосланиши лозим.
Ота-она келиша олмаса нима бўлади?
Ота-она харажатни қандай тақсимлаш ҳақида келишиб олиши мумкин. Агар улардан бири зарур қўшимча харажатларда иштирок этишдан бош тортса, иккинчи тараф масалани судга олиб чиқиши мумкин. Суд ота-онанинг моддий ва оилавий аҳволини ҳисобга олиб, қўшимча харажатларни қисман қатъий пул суммасида ундириш ҳақида қарор чиқариши мумкин.
Судга мурожаатда фавқулодда ҳолатнинг ўзи, болага зарур ёрдам ва сўралаётган маблағ ўртасидаги боғлиқликни кўрсатиш муҳим. Тиббий хулоса, даволашга оид ҳужжатлар, харажатни тасдиқловчи ҳисоб-китоб ва тўлов ҳужжатлари талабнинг асослилигини баҳолашга ёрдам беради. Ҳар бир харажатнинг бола эҳтиёжи билан боғлиқлиги алоҳида кўриб чиқилади.
Қўшимча харажатларда иштирок этиш масаласи ҳал қилингани ота-онанинг одатдаги алимент бўйича мажбурияти ўз-ўзидан тугайди дегани эмас. Бу талаб боланинг фавқулодда вазиятдаги зарур эҳтиёжини қоплашга қаратилган.
Ҳуқуқий асос — ўзбекча:
- Ўзбекистон Республикасининг Оила кодекси, 103-модда — болалар таъминоти учун қўшимча харажатлар.