Odatdagi aliment bola ta’minotining asosiy shaklidir. Biroq bola og‘ir shikastlansa, kasal bo‘lsa yoki boshqa favqulodda holat yuz bersa, zarur qo‘shimcha xarajatlarda ota-onaning ishtirok etishi masalasi ham yuzaga keladi.
Oila kodeksiga muvofiq, ota-ona favqulodda holatlar tufayli bolaning ta’minoti uchun zarur bo‘lgan qo‘shimcha xarajatlarda ishtirok etishi shart. Qonunda bunday holatlarga bolaning og‘ir shikastlanishi, kasal bo‘lishi va boshqa shunga o‘xshash vaziyatlar misol qilib keltirilgan.
Qo‘shimcha xarajat masalasini odatdagi oylik aliment bilan adashtirmaslik kerak. Oylik aliment bolaning muntazam ta’minotiga qaratilgan. Qo‘shimcha xarajat esa muayyan favqulodda vaziyat sabab paydo bo‘lgan aniq zarurat bilan bog‘liq. Masalan, bolani davolash bilan bog‘liq xarajat talabi qo‘yilsa, aynan qanday yordam zarurligi va uning qiymati asoslanishi lozim.
Ota-ona kelisha olmasa nima bo‘ladi?
Ota-ona xarajatni qanday taqsimlash haqida kelishib olishi mumkin. Agar ulardan biri zarur qo‘shimcha xarajatlarda ishtirok etishdan bosh tortsa, ikkinchi taraf masalani sudga olib chiqishi mumkin. Sud ota-onaning moddiy va oilaviy ahvolini hisobga olib, qo‘shimcha xarajatlarni qisman qat’iy pul summasida undirish haqida qaror chiqarishi mumkin.
Sudga murojaatda favqulodda holatning o‘zi, bolaga zarur yordam va so‘ralayotgan mablag‘ o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatish muhim. Tibbiy xulosa, davolashga oid hujjatlar, xarajatni tasdiqlovchi hisob-kitob va to‘lov hujjatlari talabning asosliligini baholashga yordam beradi. Har bir xarajatning bola ehtiyoji bilan bog‘liqligi alohida ko‘rib chiqiladi.
Qo‘shimcha xarajatlarda ishtirok etish masalasi hal qilingani ota-onaning odatdagi aliment bo‘yicha majburiyati o‘z-o‘zidan tugaydi degani emas. Bu talab bolaning favqulodda vaziyatdagi zarur ehtiyojini qoplashga qaratilgan.
Huquqiy asos — o‘zbekcha:
- O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi, 103-modda — bolalar ta’minoti uchun qo‘shimcha xarajatlar.