Стратегияларнинг мақсади
БМТ Бош Ассамблеяси дастлабки намунавий стратегиялар ва амалий чораларни 1997 йилдаги 52/86-сон резолюция билан қабул қилган. Уларнинг янгиланган таҳрири 2010 йилдаги 65/228-сон резолюцияга илова қилинган. Стратегиялар давлатларга зўравонликка қарши чораларни ишлаб чиқиш учун йўналиш беради; уларнинг ўзи фуқарога ҳимоя ордерини берадиган ёки жиноят учун жазо белгилайдиган ҳужжат эмас.
Ҳужжатлар зўравонлик ҳақидаги хабарга жавоб бериш, жабрланувчининг хавфсизлигини ҳисобга олиш, ҳолатни текшириш ва полиция, тиббиёт ҳамда ёрдам хизматлари ўртасида ҳамкорлик қилишга эътибор қаратади.
Ўзбекистонда қандай ҳимоя сўраш мумкин?
«Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонунга кўра, жабрланувчи тегишли органларга мурожаат қилиши, ҳимоя ордери ва қонунда назарда тутилган ёрдамни сўраши мумкин. Қонун махсус марказларда ва бепул телефон линияси орқали ҳуқуқий маслаҳат, ижтимоий, психологик, тиббий ва бошқа ёрдам олиш ҳуқуқини ҳам назарда тутади.
Муҳим: тазйиқ ёки зўравонлик факти ёхуд уни содир этиш хавфи аниқланганда, масъул ички ишлар ходими 24 соат ичида 30 кунгача муддатга ҳимоя ордери беради. Хавф давом этса, қонунда белгиланган тартибда уни узайтириш масаласи кўрилиши мумкин.
Бевосита хавф бўлса, ички ишлар органига тезда хабар бериш керак. Жароҳат бўлса, тиббий ёрдам сўраш ва уни қайд эттириш, таҳдидли хабарлар ёки бошқа далилларни сақлаш кейинги ҳимоя чоралари учун аҳамиятли бўлиши мумкин.
Ҳужжатлар: БМТнинг 1997 йилги 52/86-сон резолюцияси; 2010 йилги янгиланган стратегиялар — 65/228-сон резолюция; хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонун.