Strategiyalarning maqsadi
BMT Bosh Assambleyasi dastlabki namunaviy strategiyalar va amaliy choralarni 1997-yildagi 52/86-son rezolyutsiya bilan qabul qilgan. Ularning yangilangan tahriri 2010-yildagi 65/228-son rezolyutsiyaga ilova qilingan. Strategiyalar davlatlarga zo‘ravonlikka qarshi choralarni ishlab chiqish uchun yo‘nalish beradi; ularning o‘zi fuqaroga himoya orderini beradigan yoki jinoyat uchun jazo belgilaydigan hujjat emas.
Hujjatlar zo‘ravonlik haqidagi xabarga javob berish, jabrlanuvchining xavfsizligini hisobga olish, holatni tekshirish va politsiya, tibbiyot hamda yordam xizmatlari o‘rtasida hamkorlik qilishga e’tibor qaratadi.
O‘zbekistonda qanday himoya so‘rash mumkin?
«Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida»gi qonunga ko‘ra, jabrlanuvchi tegishli organlarga murojaat qilishi, himoya orderi va qonunda nazarda tutilgan yordamni so‘rashi mumkin. Qonun maxsus markazlarda va bepul telefon liniyasi orqali huquqiy maslahat, ijtimoiy, psixologik, tibbiy va boshqa yordam olish huquqini ham nazarda tutadi.
Muhim: tazyiq yoki zo‘ravonlik fakti yoxud uni sodir etish xavfi aniqlanganda, mas’ul ichki ishlar xodimi 24 soat ichida 30 kungacha muddatga himoya orderi beradi. Xavf davom etsa, qonunda belgilangan tartibda uni uzaytirish masalasi ko‘rilishi mumkin.
Bevosita xavf bo‘lsa, ichki ishlar organiga tezda xabar berish kerak. Jarohat bo‘lsa, tibbiy yordam so‘rash va uni qayd ettirish, tahdidli xabarlar yoki boshqa dalillarni saqlash keyingi himoya choralari uchun ahamiyatli bo‘lishi mumkin.
Hujjatlar: BMTning 1997-yilgi 52/86-son rezolyutsiyasi; 2010-yilgi yangilangan strategiyalar — 65/228-son rezolyutsiya; xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risidagi qonun.