Gender-huquqiy ekspertiza — amaldagi normativ-huquqiy hujjat yoki uning loyihasi xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar printsiplariga muvofiqligini tekshirishdir. U hujjat matnidagi ochiq cheklovlar bilan birga, qoida amalda qo‘llanganda kamsitishga olib kelishi mumkin bo‘lgan xavflarni ham aniqlashga qaratilgan.
Nimalar tekshiriladi? Ekspertizada hujjat jins bo‘yicha bevosita yoki bilvosita kamsitish imkonini yaratmasligi, loyiha qabul qilinsa qanday oqibatlarga olib kelishi va uni qo‘llashda qaysi xavflar yuzaga kelishi mumkinligi baholanadi. Zarur hollarda kamsitishga yo‘l ochadigan normalarni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar tayyorlanadi.
Ekspertizani kim o‘tkazadi? Qonunga ko‘ra, normativ-huquqiy hujjatlar va ularning loyihalari tegishli faoliyat yo‘nalishlari bo‘yicha davlat organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan ekspertizadan o‘tkaziladi. Saytdagi avvalgi matnda bu vazifa faqat Adliya vazirligi tomonidan bajarilishi aytilgan; bunday ifoda qonundagi vakolat doirasini to‘liq aks ettirmaydi.
Nomuvofiqlik aniqlansa nima bo‘ladi? Ekspertiza xulosasi hujjatni ishlab chiqqan yoki qabul qilgan organga ko‘rib chiqish uchun yuboriladi. Bu hujjat avtomatik ravishda bekor bo‘ladi degani emas: vakolatli organ aniqlangan kamchiliklar bo‘yicha chora ko‘rishi uchun xulosa taqdim etiladi.
Ekspertiza tartibi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 30-martdagi 192-son qarori bilan tasdiqlangan nizomda batafsil belgilangan. lex.uz
Huquqiy asos (o‘zbekcha): Teng huquq va imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risidagi Qonun, 7-modda; Vazirlar Mahkamasining 192-son qarori va nizom.