Ayollar bilan tuzilgan mehnat shartnomasini bekor qilishdagi kafolatlar
Homilador ayolni ish beruvchi tashabbusi bilan ishdan bo‘shatishga qonunda ko‘rsatilgan istisnolardan tashqari yo‘l qo‘yilmaydi. Uch yoshgacha bolasi bor xodimlar uchun ham alohida kafolatlar mavjud.
Homilador ayol bilan tuzilgan mehnat shartnomasini ish beruvchi o‘z tashabbusi bilan bekor qila olmaydi. Tashkilot yoki uning alohida bo‘linmasi tugatilishi, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkor faoliyati tugatilishi bundan mustasno.
Agar muddatli mehnat shartnomasi homiladorlik davrida tugasa, ayol yozma ariza va homiladorligini tasdiqlovchi tibbiy ma’lumotnoma taqdim etganda ish beruvchi uning muddatini homiladorlik tugaguniga qadar uzaytirishi shart. Ayolga homiladorlik va tug‘ish ta’tili berilsa, shartnoma shu ta’tilning oxiriga qadar uzaytiriladi.
Shartnoma homiladorlik oxiriga qadar uzaytirilgan bo‘lsa, ish beruvchi tibbiy ma’lumotnomani qayta so‘rashi mumkin, ammo uch oyda bir martadan ko‘p emas. Homiladorlik tugagandan keyin ayol amalda ishlashni davom ettirsa, ish beruvchi bu holatni bilgan yoki bilishi kerak bo‘lgan kundan boshlab bir hafta ichida shartnomani muddati tugagani sababli bekor qilish huquqiga ega.
Muddatli shartnoma ishda yo‘q xodimning vazifalarini vaqtincha bajarish uchun tuzilgan bo‘lsa, alohida istisno amal qiladi: homilador ayolni uning sog‘lig‘iga mos boshqa ishga yozma roziligi bilan o‘tkazish imkoni bo‘lmasa, shartnomani muddati tugagani munosabati bilan bekor qilishga yo‘l qo‘yiladi. Homilador ayol bilan shartnoma bekor qilinganda ham Mehnat kodeksida belgilangan davr uchun homiladorlik va tug‘ish nafaqasini olish huquqi saqlanadi.
Uch yoshgacha bolasi bor ayol, shuningdek bunday bolani yolg‘iz tarbiyalayotgan ota yoki vasiy bilan shartnomani ish beruvchi tashabbusi bilan faqat Mehnat kodeksi 161-moddasi ikkinchi qismining 1, 4 va 5-bandlaridagi asoslar bo‘yicha bekor qilish mumkin. Shartnoma bekor qilinganida bola parvarishlash nafaqasini olish huquqi saqlanadi.
Bola uch yoshga to‘lguniga qadar uni parvarishlash ta’tilida bo‘lgan xodimni ta’tildan chiqqanidan keyin bir yil davomida malakasi etarli emasligi vaji bilan ish beruvchi tashabbusiga ko‘ra bo‘shatishga yo‘l qo‘yilmaydi. Agar xodim shartnoma qonunga xilof bekor qilingan deb hisoblasa, buyruq nusxasi va tegishli hujjatlarni saqlab, mehnat huquqlarini himoya qilish uchun murojaat qilishi mumkin.
Huquqiy asos: Mehnat kodeksining 161, 408 va 409-moddalari.