Ayollar mehnatini muhofaza qilish bo‘yicha qo‘shimcha choralar
Mehnat qilish huquqi ish joyida xavfsiz sharoit yaratish majburiyati bilan birga amal qiladi. Ayollar mehnatidan foydalanishga oid ayrim cheklovlar ham aynan noqulay mehnat sharoitlari va belgilangan yuklama me’yorlari bilan bog‘liq.
Mehnat kodeksiga ko‘ra, ish beruvchi noqulay mehnat sharoiti mavjud bo‘lgan va ayollar mehnatidan foydalanish cheklanadigan ayrim ishlar ro‘yxatini belgilashga haqli. Bunda u kasaba uyushmasi qo‘mitasi bilan kelishishi, shuningdek vakolatli vazirliklar respublika uch tomonlama komissiyasi bilan kelishgan holda tasdiqlaydigan tavsiyalarni inobatga olishi kerak.
Bu tartibni ayollarni butun bir kasb yoki sohaga qabul qilmaslik haqidagi umumiy taqiq sifatida talqin qilish mumkin emas. 2019-yildan ayollar mehnatini muayyan sohalarda qo‘llashga oid umumiy taqiqlar bekor qilingan. Ayrim ishlarga nisbatan cheklov belgilanganda esa ishning aniq sharoiti va qonundagi tartib asos bo‘ladi.
Ayollarni ular uchun belgilangan eng ko‘p yo‘l qo‘yiladigan me’yordan ortiq og‘ir yukni ko‘tarish va tashishga jalb qilish taqiqlanadi. Bunday yuklamalarning eng yuqori me’yorlari Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi hamda Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan respublika uch tomonlama komissiyasi bilan kelishilgan holda belgilanadi.
Agar xodim topshirilgan ish sharoiti yoki yuklama me’yorlariga oid savolga duch kelsa, ish beruvchidan lavozim vazifalari va qo‘llanilayotgan cheklov asosini aniqlashtirishi mumkin. Ish beruvchi esa ishni tashkil etishda mehnatni muhofaza qilish talablariga rioya etishi shart.
Huquqiy asos: Mehnat kodeksining 393-moddasi; Prezidentning PQ–4235-son qarori.