
Ўзбекистонда хотин-қизлар ва эркаклар шахсий, сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ҳамда маданий ҳуқуқлардан фойдаланишда тенг ҳуқуқ ва имкониятларга эга. Тенглик фақат қоида сифатида белгиланмайди: давлат органлари уни ўз фаолиятида таъминлаши, камситишга дуч келган шахс эса ҳуқуқини ҳимоя қилиши мумкин.
Гендер тенглик инсоннинг жинси туфайли жамият ҳаётидаги имкониятлари чекланмаслигини англатади. Қонун давлат ва жамият ишларини бошқариш, сайлов, таълим, соғлиқни сақлаш, фан, маданият, меҳнат ва ижтимоий ҳимоя соҳаларида хотин-қизлар ҳамда эркаклар учун тенг ҳуқуқ ва имкониятлар таъминланишини кафолатлайди.
Давлат хизматида тенглик қандай таъминланади? Лавозимларни, шу жумладан раҳбарлик лавозимларини эгаллаш танловида аёллар ва эркакларнинг тенг иштирок этиши таъминланиши керак. Кадрлар хизмати танлов комиссиясига номзодларнинг маълумоти ва касбий тайёргарлиги билан бирга тегишли лавозимларда ишлаётган аёллар ва эркаклар нисбати ҳақидаги маълумотларни ҳам тақдим этади. Бу маълумотлар хизматда кўтариш ва аттестация масалаларида ҳам ҳисобга олиниши мумкин.
Қонун ҳақиқий тенгликка эришиш учун вақтинчалик махсус чоралар кўришга йўл қўяди. Бундай чоралар мавжуд номутаносибликни бартараф этиш ва иштирок имкониятларини кенгайтиришга қаратилган. Шу билан бирга, ҳар қандай фарқ автоматик равишда камситиш деб баҳоланмайди: қонунда, масалан, бола туғиш ва эмизиш билан боғлиқ муносабатларни тартибга солишдаги айрим фарқлар алоҳида кўрсатилган.
Ҳуқуқ бузилса нима қилиш мумкин? Ўзини жинс бўйича бевосита ёки билвосита камситилган деб ҳисоблаган шахс ваколатли органга ёки судга мурожаат қилишга ҳақли. Қонун бундай мурожаатда жабрланган шахсдан давлат божи ундирилмаслигини белгилайди. Судда тенг ҳуқуқлилик бузилганига оид иш кўрилганда адвокат хизмати ҳақи ҳам қонунчиликдаги тартибда, шахснинг хоҳишига кўра давлат ҳисобидан қопланиши мумкин.
Ҳуқуқий асос (ўзбекча): Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисидаги Қонун, 5, 6, 17 ва 28-моддалар.