O‘zbekistonda xotin-qizlar va erkaklar shaxsiy, siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy hamda madaniy huquqlardan foydalanishda teng huquq va imkoniyatlarga ega. Tenglik faqat qoida sifatida belgilanmaydi: davlat organlari uni o‘z faoliyatida ta’minlashi, kamsitishga duch kelgan shaxs esa huquqini himoya qilishi mumkin.
Gender tenglik insonning jinsi tufayli jamiyat hayotidagi imkoniyatlari cheklanmasligini anglatadi. Qonun davlat va jamiyat ishlarini boshqarish, saylov, ta’lim, sog‘liqni saqlash, fan, madaniyat, mehnat va ijtimoiy himoya sohalarida xotin-qizlar hamda erkaklar uchun teng huquq va imkoniyatlar ta’minlanishini kafolatlaydi.
Davlat xizmatida tenglik qanday ta’minlanadi? Lavozimlarni, shu jumladan rahbarlik lavozimlarini egallash tanlovida ayollar va erkaklarning teng ishtirok etishi ta’minlanishi kerak. Kadrlar xizmati tanlov komissiyasiga nomzodlarning ma’lumoti va kasbiy tayyorgarligi bilan birga tegishli lavozimlarda ishlayotgan ayollar va erkaklar nisbati haqidagi ma’lumotlarni ham taqdim etadi. Bu ma’lumotlar xizmatda ko‘tarish va attestatsiya masalalarida ham hisobga olinishi mumkin.
Qonun haqiqiy tenglikka erishish uchun vaqtinchalik maxsus choralar ko‘rishga yo‘l qo‘yadi. Bunday choralar mavjud nomutanosiblikni bartaraf etish va ishtirok imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan. Shu bilan birga, har qanday farq avtomatik ravishda kamsitish deb baholanmaydi: qonunda, masalan, bola tug‘ish va emizish bilan bog‘liq munosabatlarni tartibga solishdagi ayrim farqlar alohida ko‘rsatilgan.
Huquq buzilsa nima qilish mumkin? O‘zini jins bo‘yicha bevosita yoki bilvosita kamsitilgan deb hisoblagan shaxs vakolatli organga yoki sudga murojaat qilishga haqli. Qonun bunday murojaatda jabrlangan shaxsdan davlat boji undirilmasligini belgilaydi. Sudda teng huquqlilik buzilganiga oid ish ko‘rilganda advokat xizmati haqi ham qonunchilikdagi tartibda, shaxsning xohishiga ko‘ra davlat hisobidan qoplanishi mumkin.
Huquqiy asos (o‘zbekcha): Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risidagi Qonun, 5, 6, 17 va 28-moddalar.