Гендер тенглик тушунчаси

Стратегияда гендер тенглик сиёсат, иқтисодиёт, ҳуқуқ, маданият, таълим, илм-фан ва спорт каби соҳаларда хотин-қизлар ҳамда эркакларнинг ҳуқуқ ва имкониятлари тенглиги сифатида тушунтирилган. Демак, масала фақат бир хил ҳуқуқни эълон қилиш билан тугамайди: бу ҳуқуқлардан амалда фойдаланиш имконияти ҳам аҳамиятли.

Масалан, ишга қабул қилиш, ўқиш ёки жамоат ҳаётида иштирок этишда шахснинг жинси унга нисбатан асоссиз чеклов қўйиш учун сабаб бўлмаслиги керак. Миллий қонунчилик бевосита ва билвосита камситиш тушунчаларини ҳам белгилайди: айрим талаблар ташқи кўринишидан ҳаммага бир хил бўлса-да, амалда бир жинс вакилларини ноқулайроқ ҳолатга тушириши мумкин.

Тўрт асосий тамойил

Стратегия гендер тенгликни таъминлашнинг қонунийлик, демократия, очиқлик ва ошкоралик тамойилларини санаб ўтади. Улар қарорлар қонунга мувофиқ қабул қилиниши, фуқаролар иштироки учун шароит бўлиши ҳамда амалга оширилаётган ишлар ҳақида ахборот очиқ тақдим этилишига йўналтиради.

Муҳим: агар шахс ўзини жинс бўйича камситишга учраган деб ҳисобласа, у ваколатли органга ёки судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга. Бундай шахсдан давлат божи ундирилмайди.

Ҳуқуқий асослар: 2030 йилгача гендер тенгликка эришиш стратегияси; «Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида»ги қонун.