Конвенция нимани қамраб олади?
БМТ Бош Ассамблеяси конвенцияни 1979 йил 18 декабрда қабул қилган. Ўзбекистон унга 1995 йил 19 июлда қўшилган, конвенция Ўзбекистон учун 1995 йил 18 августда кучга кирган.
Конвенцияга кўра, хотин-қизларга нисбатан камситиш — жинс белгисига кўра уларнинг ҳуқуқ ва эркинликлардан эркаклар билан тенг фойдаланишини чеклайдиган ёки йўққа чиқарадиган фарқлаш, истисно қилиш ёхуд чеклашдир. Бу қоида аёлнинг турмуш қурган-қурмаганидан қатъи назар қўлланади. Давлат камситишнинг олдини олиш ва ундан самарали ҳуқуқий ҳимояни таъминлаш чораларини кўриши керак.
Конвенция таълим олиш, меҳнат қилиш, тиббий хизматдан фойдаланиш, жамоат ва сиёсий ҳаётда иштирок этиш, шунингдек никоҳ ва оила муносабатларида тенглик каби соҳаларни қамраб олади.
Камситишга учраган шахс нима қилиши мумкин?
Жинс бўйича камситиш деб ҳисобланган қарор, рад жавоби ёки хатти-ҳаракат ҳақидаги ҳужжатларни сақлаш фойдали: масалан, ишга қабул қилишга оид ёзишмалар, буйруқ, ариза ва унга берилган жавоб. Шахс ҳолат юзасидан ваколатли органга ёки судга мурожаат қилиши мумкин.
Муҳим: «Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида»ги қонуннинг 28-моддасига кўра, ўзини жинс бўйича бевосита ёки билвосита камситишга учраган деб ҳисоблаган шахс ваколатли органларга ёки судга мурожаат қилишга ҳақли. Бундай шахсдан давлат божи ундирилмайди.
Конвенция Ўзбекистон учун амал қилади. Бироқ унинг қўшимча протоколига Ўзбекистон қўшилмаган: шу протокол тартибида Ўзбекистонга қарши БМТ қўмитасига индивидуал шикоят бериш йўли очиқ эмас. Бу масала 2506-материалда алоҳида тушунтирилган.
Ҳужжатлар: Конвенция матни; тенг ҳуқуқ ва имкониятлар кафолатлари тўғрисидаги қонун.