Ўзбекистон маҳаллалари уюшмаси маҳаллалар фаолиятини қўллаб-қувватлаш, уларнинг имкониятларини кенгайтириш ва аҳоли муаммоларини ҳал қилишда масъул ташкилотлар ҳамкорлигини мувофиқлаштиришга хизмат қилади. Уюшманинг фаолиятини маҳаллада фуқаролар мурожаатини бевосита кўриб чиқадиган раис ёки «маҳалла еттилиги»нинг кундалик иши билан адаштирмаслик керак.
Уюшма маҳаллалардаги муаммоларни аниқлаш ва уларни ҳал қилишда давлат органлари вакилларининг ҳаракатларини бирлаштириш, маҳалла масъулларининг малакасини ошириш, маҳаллаларнинг моддий ва молиявий имкониятларини яхшилаш ҳамда жамоатчилик бошқарувида аҳоли иштирокини кучайтириш йўналишларида иш олиб боради. Шунингдек, маҳаллаларга ажратиладиган маблағларнинг мақсадли сарфланиши ва аҳолига кўрсатиладиган ёрдамнинг манзилли бўлиши муҳим вазифалардан ҳисобланади.
Маҳаллада кимга мурожаат қилинади? Аҳолининг кундалик масалалари бўйича маҳалла раиси ва «маҳалла еттилиги» аъзолари ишлайди. Еттилик таркибига раис, ҳоким ёрдамчиси, ёшлар етакчиси, хотин-қизлар фаоли, профилактика инспектори, ижтимоий ходим ва солиқ инспектори киради. Масалан, бандлик ёки тадбиркорлик масаласида ҳоким ёрдамчисига, хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш масаласида хотин-қизлар фаолига, ижтимоий хизматга эҳтиёж бўлса ижтимоий ходимга мурожаат қилиш мумкин. Мурожаат мазмунига қараб масъуллар биргаликда иш олиб боради.
Айрим ижтимоий ёрдамлар ва субсидиялар бўйича ҳужжатларни масъул аъзо тайёрлайди, кейин масала «маҳалла еттилиги»нинг коллегиал муҳокамасига киритилади. Мурожаат қилиш ёрдам автоматик ажратилишини англатмайди: белгиланган шартлар, тақдим этилган маълумотлар ва тегишли қарор ҳисобга олинади. Шу сабабли мурожаатда ўз эҳтиёжини аниқ баён қилиш ва сўралган тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этиш муҳим.
Маҳалланинг маҳаллий муаммоларини ҳал қилиш учун «Маҳалла бюджети» тизими ҳам жорий этилган. Маҳалла жамғармасига қонунчиликда белгиланган манбалардан маблағ йўналтирилади. Аҳоли ҳудуддаги муаммоларни, масалан, ободонлаштириш ёки жамоат эҳтиёжларини маҳалла муҳокамасига киритиб, уларни ҳал қилиш бўйича ташаббус билдириши мумкин. Маблағнинг мавжудлиги ва уни сарфлаш тартиби ҳар бир таклиф бўйича алоҳида баҳоланади.
Ҳуқуқий асослар: