Тазйиқ ёки зўравонликдан жабрланган, шунингдек бундай хавф остида бўлган хотин-қизлар ижтимоий, психологик ва юридик ёрдам сўраши мумкин. Дастлабки хизматларни олиш учун ҳимоя ордерини тақдим этиш талаб қилинмайди.
Президентнинг ПҚ–175-сон қарори асосида ёрдам «оила — маҳалла — туман ва ҳудуд» тамойили бўйича ташкил этилади. «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари жабрланган ёки зўравонлик хавфи остидаги хотин-қизларга ҳимоя ордерисиз ҳам ижтимоий, психологик ва юридик хизматлар кўрсатади. Бу қоида тезкор ёрдамга муҳтож инсоннинг аввал ордер олишини кутиб қолмаслигига хизмат қилади.
Хотин-қизларга нисбатан тазйиқ ёки зўравонлик ҳақидаги хабар 102 рақамига келиб тушганда ички ишлар органлари уни рўйхатга олади. Ҳолат ёки уни содир этиш хавфи аниқлангач, 24 соат ичида қонунда белгиланган тезкор чоралар кўрилади: вазият ўрганилади, ҳимоя ордери расмийлаштирилади ва зарурат бўлса жабрланган аёл ҳамда унинг вояга етмаган фарзандлари шошилинч қабул бўлими бор шифохонага жойлаштирилади. Расмийлаштирилган ордер ва жабрланувчи ҳақидаги маълумотлар «Инсон» марказига электрон тизим орқали юборилади.
Шифохоналардаги туну кун ишлайдиган бирламчи кўмак хоналарида шошилинч тиббий, руҳий ва психотерапевтик ёрдам кўрсатилади. Қарорда белгиланган ҳолатларда аёл ва унинг вояга етмаган фарзандлари бундай хонага кўпи билан уч суткага жойлаштирилиши мумкин. Кейинги ижтимоий реабилитация ва вақтинчалик бошпана масаласи ҳолатга қараб ҳал этилади.
2026 йилги таҳрирга мувофиқ, вақтинчалик бошпаналар Аёллар ва болаларни реабилитация қилиш республика марказининг ҳудудий марказлари тизимида ташкил этилади. Бирламчи кўмак хонасидан ҳудудий марказга жойлаштиришнинг алоҳида шартлари бор; қонунда кўрсатилган айрим ҳолларда бунинг учун ҳимоя ордери ҳам талаб этилмайди.
Жабрланган шахснинг ижтимоийлашуви ижтимоий ходим, хотин-қизлар фаоли ва профилактика инспектори томонидан олти ой давомида кузатиб борилади. Зарур ҳолларда «Инсон» маркази бандликка кўмаклашиш юзасидан ҳам мурожаат қилади. Агар хавф ҳозир давом этаётган бўлса, биринчи навбатда 102 рақамига хабар бериш керак.
Ҳуқуқий асос: Президентнинг 2024 йил 10 майдаги ПҚ–175-сон қарори, амалдаги таҳрир.